Mandagarana

او که شادمانی مردم من را نمی خواهد از ما نیست ، او برده بی مزد اهریمن است. زنان میهن من بزرگوار و برازنده اند ،خان و مان مردم من شادمان و سترگ است ، پدران ما دانا و فرزندان ما دلیرند ،بدین ‌نشان هرگز شکست نخواهیم خورد بدین ‌نشان هرگز فریفته نخواهیم شد. کوروش کبیر

ردپای موسیقی و بزم در هنر ساسانی
نویسنده : Gareaghaji - ساعت ۱۱:٤٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٠ آذر ۱۳٩٠
 

یکی از وسایل موسیقی که در آثار دوره ی ساسانی به چشم می خورد «چنگ» است. به عنوان نمونه در نقش برجسته ی شکارگاه  گراز در تاق بستان که در نمای زیر دیده می شود (با کلیک کردن روی عکس ها می توانید آنها را به صورت بزرگتر ببینید.)،

Shekargah_TaghBostan

دو قایق حامل دختران چنگ نوازان وجود دارد. این دو بخش را می توان به تفکیک در دو شکل زیر دید:

Chang1

Chang2

 

در تاق بستان همچنین نقش دیگری از شکارگاه وجود دارد که در آن به شکار گوزن پرداخته می شود. این دیوار از تاق بستان را می توان در شکل زیر دید:

Shekargah_Gavazn_TaghBostan

 

در اینجا نیز مانند شکارگاه گراز، گروهی از دختران نوازنده ی چنگ دیده می شنوند. این گروه چنگ نوازان با وضوح بیشتری در عکس زیر نشان داده شده است:

Chang4

چنگ نوازی تنها اختصاص به آثار تاق بستان ندارد بلکه در موزاییک های به جا مانده از کاخ بیشاپور در استان فارس نیز به چشم می خورد. موزاییک بانوی چنگ نواز که اکنون در موزه ی لوور قرار دارد را می توان در عکس زیر دید.

chang_navaz1

همچنین بر روی ظروف دوره ی ساسانی می توان نقش هایی از نوازندگان موسیقی یافت. مانند دو نوازنده ای که در روی بشقاب زیر دیده می شوند. این اثر اکنون در موزه ی بریتانیا قرار دارد.

sassanid9

دو بانوی نوازنده ی دیگر را نیز می توان بر نقشهای زیر دید

Ud

Ud2.jpd

نگاره ای که در این عکس نشان داده شده، از نگاره های مانوی به جای مانده از دوره ی ساسانی است. در این نگاره نیز شخصی به نواختن سازی شبیه آنچه در آثار بالا دیده می شود می پردازد.

 

Ud3

هنر فلزکاری و نقش برجسته بر روی ظروف نقره ای از هنرهای شناخته شده ی دوره ی ساسانی است. بسیاری از این آثار شاهان ساسانی را در شکارگاه به تصویر کشیده اند. ولی علاوه بر نقش های مربوط به شکار، رقص و بزم نیز از جمله موضوعاتی است که بر روی این ظروف ماندگار شده اند.  آثار زیر نمونه هایی ار نقش برجسته های دختران رقصنده را نشان می دهد. این عکسها را به ابیاتی از شاهنمامه ی فردوسی که در وصف بزم بود آراستم.

Raghs1

بزرگان به شادی بیاراستند /  می و جام و رامشگران خواستند

Raghs2نبیذ آر و رامشگران را بخوان /  بپیمای جام و بیارای خوان

Raghs3

که گفتی همی جان برافشاندند /  ز هر جای رامشگران خواندند

Raghs5

ابا ژنده‌پیلان و رامشگران /  زمین شد بهشت از کران تا کران

sassanid1

همه شهر ایران بیاراستند /  می و رود و رامشگران خواستند

Raghs6

به هر جای جشنی بیراستند /  می و رود و رامشگران خواستند

Raghs7

نشستند یک هفته با نای و رود /  می و ناز و رامشگران و سرود

منبع عکسها: 1 و 2