Mandagarana

او که شادمانی مردم من را نمی خواهد از ما نیست ، او برده بی مزد اهریمن است. زنان میهن من بزرگوار و برازنده اند ،خان و مان مردم من شادمان و سترگ است ، پدران ما دانا و فرزندان ما دلیرند ،بدین ‌نشان هرگز شکست نخواهیم خورد بدین ‌نشان هرگز فریفته نخواهیم شد. کوروش کبیر

بشقاب های دوره ی ایلخانی در موزه ی لوور
نویسنده : Gareaghaji - ساعت ۱٢:٠۳ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۸ آذر ۱۳٩٠
 

در هنر دوره ی ایلخانی، نوع و موضوع نقشها و همچنین رنگ زمینه ی کار، یادآور هنر کشور چین به ویژه در دوره ی سلسله ی یوان است. ایلخانیان که مانند یوان ها ریشه ی مغول داشتند، در این دوره بر دنیای ایرانیان حکمرانی می کردند. این همریشگی با یوان ها توجیه گر تبادل هنری میان ایران و چین است.

این بشقاب ساخت اواخر سده ی سیزدهم یا اوایل سده ی چهاردهم میلادی است. این ظرف، به دلیل رنگ خاص آن که ناشی از به کار بردن سنگ لاجورد است، در گروه Lajvardina دسته بندی می شود . این رنگ آبی خاص بسیار متفاوت با رنگ آبی تیره ای است که در آن زمان اغلب در این نوع ظروف لعاب دار استفاده می شده. مرکز نقش داخل بشقاب تک ماهی ای را نشان می دهد که با دو دایره ی شش و ده تایی از ماهیها احاطه شده است. در زمینه ی اثر نقش هایی مانند خزه ی دریایی به همراه گلهایی نشان داده شده گویی خزه ها در اثر حرکت ماهیها به حرکت در آمده اند.


در ساخت این ظرف از روش آتش کم (low-fire) استفاده شده که در ایران در دوره ی سلجوقی استفاده می شده. در این روش از آتشی با دمای کم حدود 750 درجه برای ثابت ساختن نقش سفالی که قبلا پخته شده و لعاب کاری شده استفاده می شود.

بشقاب دیگری با نقش حوضچه ی ماهی. ساخت سده ی چهاردهم میلادی، روش به کار رفته: آتش کم. نقش حوضچه ی ماهی در فلز کاریهای ایران و همچنین مصر-سوریه به کار می رفته.

ظرفی با نقش گنبد مانند، ساخت سده ی چهاردهم. زراندود شده.

بشقاب ساخت اواخر سده ی سیزدهم و اوایل سده ی چهاردهم میلادی

بشقاب با نقش مرغ ماهیخوار که از نقشهای چینی به حساب می آید. ساخت سده چهاردهم، سلطان آباد

زیبایی این اثر به دلیل دایره ی زیبایی است که سه ققنوس با دمهای کشیده ی خود به دور حلقه ی مرکزی که از سه نیلوفر آبی تشکیل شده، ساخته اند. این اثر به دلیل رنگ بلوطی آن (که پیش از آن در هنر اسلامی شناخته شده نبود) و همچنین نقش ققنوس مسلما در دسته ی آثار سبک سلطان آباد قرار می گیرد. ورود نقش ققنوس به ایران پس از داد و ستد پارچه های ابریشمی چین که این نقش را داشتند آغازید. کهن ترین آثار با نقش ققنوس در ایران متعلق به دیواره های سرامیکی کاخهای تخت سلیمان ساخت 1280 میلادی است. از جمله نقشهای دیگری که از پارچه های چینی وارد هنر ایران شد می توان نقش نیلوفر آبی، ابرهای گردنده و همچنین نقش اژدها اشاره کرد.

این بشقاب نمونه ای از هنر سلطان آباد شناخته می شود. این شهر به عنوان مرکز و ریشه ی این نوع هنر در ایران شناخته می شود هرچند هیچ اثری از این دست در خود سلطان آباد یافت نشده است.

_____

منبع وبگاه موزه ی لوور: 1-2- 3- 4- 5- 6